۰
چهارشنبه ۲۲ آبان ۱۳۹۸ ساعت ۱۳:۱۵

آیا تحولات در عراق به سمت کودتا پیش می رود؟

آیا تحولات در عراق به سمت کودتا پیش می رود؟
بر اساس گزارش رسانه های قطری چند نفر از افسران عراقی  و برخی  از مقامات عراقی در نتیجه مشکوک شدن به ارتباط آن‌ها با محمد دحلان از رهبران سابق جنبش فتح که به عنوان مشاوره محمد بن زاید ولیعهد ابوظبی فعالیت می‌کند و طحنون بن زاید ، بازداشت شده‌اند. این دونفر مدیریت اتاق عملیات مربوط به تظاهرات مردمی در عراق را دنبال کرده و تلاش در تاثیرگذاری در این تظاهرات داشته‌اند. رادیو صوت العراق نیز خبر از بازداشت گروهی از اماراتی ها و افراد مرتبط با آنها را داده است که نقش پر رنگی در اعتراضات عراق و البته لبنان داشته اند.
 
سوال آیا امکان کودتا در عراق و یا حتی لبنان وجود دارد؟ عراق و بسیاری از کشورهای عربی مانند مصر و سوریه و حتی قطر و امارات متحده عربی، بحرین و عربستان در تاریخ خود کودتاهای زیادی را تجربه کرده اند. البته ماهیت کودتا در کشورهای بحرین، امارات و عربستان متفاوت از ماهیت کودتاها در کشورهای عراق، سوریه و مصر بوده است. کودتا در رژیم های حاشیه جنوبی خلیج فارس بیشتر درون خاندانی بوده و اصطلاحا کودتای خاموش محسوب می شود اما کودتا در دیگر کشورها کودتایی آشکار و توأم با خونریزی بسیار بوده است. با توجه به تحولات جدیدی که کشورهایی مانند عراق و لبنان تجربه کرده اند، شرایط سیاسی، نظامی و امنیتی در این دو کشور کاملا تغییر کرده است.

در لبنان به دلیل شرایط تکثر قومیتی و به نوعی برتری هویت های متکثر بر هویت ملی و تعریف ساختار سیاسی کشور بر پایه این هویت های متکثر و نیز وجود نوعی موازنه قوا عملا امکان کودتا در حد صفر است، خصوصا که مقاومت اسلامی لبنان به عنوان نیروی غالب در این کشور در کنار ارتش قرار دارد. تلاش بین المللی و داخلی امریکا برای خلع سلاح حزب الله لبنان در واقع با هدف تسهیل سازی امکان کودتا در لبنان و یکسره سازی تهدید مقاومت در لبنان علیه رژیم صهیونیستی صورت می گیرد. موضوعی که با مقاومت مردم و بسیاری از جریان های سیاسی لبنان همراه بوده است. کارشناسان معتقدند اعمال رژیم های تحریمی علیه لبنان از سوی امریکا نیز در همین چارچوب ارزیابی می شود.

در عراق ارتش بعثی پس از اشغال این کشور توسط امریکا منحل شد و ارتش فعلی یک ارتش نوپا است و عملا فاقد جایگاهی است که در رژیم بعثی در ساختار قدرت داشته است. نکته دیگر اینکه هویت های قومی خصوصا پس از اشغال دراین کشور احیا شده است بر همین اساس جریان های متکثر قومیتی هر یک از ظرفیت نظامی بالایی بر خورداراند. البته امنیت فعلی در کشور هم مرهون هماهنگی میان این جریان ها است.

نکته دیگر اینکه جریان حشد الشعبی که در جریان جنگ با داعش و به فتوای مرجعیت عالی دینی عراق شکل گرفته است، توانسته به نوعی اقوام مختلف را شامل شود. حشد الشعبی که یک نیروی مردمی فراقومیتی محسوب می شود در جنگ با داعش به تجربه گرانبهایی هم به لحاظ سازماندهی و هم آموزش و هماهنگی و عملیاتی دست یافته است و با توجه به کمک لجستیکی و مستشاری که از ایران دریافت کرده است در حال حاضر به عنوان قدرتمندترین نیروی نظامی نه تنها در عراق بلکه همانگونه که ژنرال قاسم سلیمانی تاکید کرده است از بسیاری از ارتش های کشورهای منطقه نیز قوی تر است.

بر این اساس امکان کودتا در عراق خصوصا با وجود قدرت نظامی مردمی و فراگیری به نام حشد الشعبی عملا وجود ندارد. در واقع آنچه که موجب شکل گیری حشد الشعبی شده است ضرورت مقابله با داعش در چارچوب منافع ملی عراق و بر اساس تکلیف ملی و دینی بوده است و نفوذ در یک جریان متعهد به تکالیف دینی بسیار دشوار است. خصوصا که حشد الشعبی به شدت نسبت به ادامه اشغال کشور توسط امریکا معترض است و ناامنی و مشکلات کشور را ناشی از ادامه اشغال کشور و سیاست ها و توطئه های منطقه ای امریکا می داند.

بر این اساس کارشناسان معتقدند امکان کودتا در عراق وجود ندارد. یکی از مهمترین دلایل مخالفت امریکا با حشد الشعبی و تلاش برای انحلال آن و فشاری که در این راستا به دولت های قبلی و فعلی عراق وارد کرده است، آن است که احساس می کند با وجود حشد الشعبی آزادی عملکرد امریکا در عراق تا حد بسیار زیادی محدود شده  و با تقویت جایگاه حشد الشعبی مشکلات امریکا نه تنها در عراق بلکه در منطقه نیز افزایش پیدا می کند. خصوصا که وجود این نیروی مقتدر فراقومی که اساسا مخالف امریکا و رژیم صهیونیستی است می تواند موجب تقویت روز افزون محور مقاومت به رهبری ایران شود.

کارشناسان معتقدند یکی از اهداف مدیریت اعتراضات در استان های شیعه نشین عراق در واقع کاستن از میزان محبوبیت و جایگاه حشد الشعبی از طریق متهم سازی آن به همکاری در فساد دولتی و نیز همکاری با ایران که در این اعتراضات به نوعی مورد اتهام از سوی مدیریت اعتراضات شده است و نهایتا ایجاد شکاف در میان حشد الشعبی از طریق مدیریت درگیری درون سازمانی است. ترور وسام العلیاوی و برادرش از مهمترین رهبران نظامی عصائب الحق که از گروه های شکل دهنده حشد الشعبی است و متهم کردن جریان صدر در این ترور که از قضا جریان صدر نیز از گروه های شکل دهنده حشد الشعبی است، در همین چارچوب صورت گرفته است اما هوشیاری رهبران این دو گروه و دیگر رهبران حشد الشعبی عملا توطئه محور عربی، عبری و غربی را در این ارتباط خنثی کرد.
کد مطلب : ۸۲۷۱۳۲
ارسال نظر
نام شما

آدرس ايميل شما
نظر شما

پیشنهاد ما