۰
شنبه ۷ دی ۱۳۹۲ ساعت ۱۰:۵۴
یادداشت اختصاصی کارشناس روس

وقتی ثبات مواضع ایران، آمریکا را وادار به تغییر وضعیت می‌کند

وقتی ثبات مواضع ایران، آمریکا را وادار به تغییر وضعیت می‌کند
 «الکساندر کنیازف» کارشناس سیاسی روس ضمن یادداشت اختصاصی به‌ بررسی شرایطی پرداخت که آمریکا و متحدان بین‌المللی و منطقه‌ای را متمایل برای مذاکرات هسته‌ای با ایران کرده است.

در این یادداشت کنیازف معتقد است آمریکا مذاکرات ژنو را برای تغییر وضعیت خود در منطقه و آمادگی در جهت رویارویی‌ جدید با جمهوری اسلامی برگزار کرده است.

متن کامل این یادداشت به‌ شرح زیر است:

در غرب و همچنین روسیه و کشورهای مشترک‌المنافع، اعتقاد براین است که ایران به‌ دلیل مشکلات داخلی که در پی تحریم‌های مربوط به‌ برنامه هسته‌ای بروز کرده‌اند، مجبور به‌ مذاکره با آمریکا و متحدان آن شده است.

در واقع، این یک تصور کاملا کلیشه‌ای و غیرقابل دفاع می‌باشد، زیرا بسیار واضح است که تهران به‌ دلیل فشارهای غرب پشت میز مذاکرات قرار نگرفته است.

با برگزاری انتخابات ریاست جمهوری و برگزیده شدن «حسن روحانی»، ایران ضمن دست‌یابی به‌ فرصت لغو بخشی از تحریم‌ها به‌ طور موازی به‌ دنبال استفاده مؤثر از منابع داخلی برای توسعه بیشتر کشورش می‌باشد. کاهش تحریم‌ها به ایران این امکان را می‌دهد تا در طول شش ماه، شش تا هفت میلیارد دلار بدست آورد.

کشورهای غربی با ایجاد تصویر غلط «اصلاح‌طلب طرفدار غرب» یا به‌ عبارتی «گورباچف ایرانی» از رئیس جمهور جدید ایران، به‌ دنبال پیدا کردن راه خروج از بن‌بست سوریه بوده و یکی از دلایل پذیرش مذاکره با تهران نیز به‌ این بحث بر می‌گردد.

اقدامات سیاسی و دیپلماتیک هماهنگ روسیه و چین در سازمان ملل متحد و همچنین پایداری غیر منتظره دولت بشار اسد و حمایت‌های ایران برای واشنگتن، لندن، پاریس، آنکارا، ریاض و سایر اعضای ائتلاف ضد سوری شرایطی را ایجاد کرده است که تداوم تجاوز گسترده علیه دمشق را غیر ممکن می‌نماید.

رقبای ایران دریافته‌اند که روند حل و فصل بحران سوریه و بطور خاص بازی شطرنج روسی-ایرانی در مورد سوریه را باخته‌اند.

در چنین شرایطی ائتلاف‌ ضدسوری و ضدایرانی نیاز به‌ زمان داشت تا بتواند استراتژی خود در مورد منطقه را بازنگری کند، چرا که ادامه فشارها بر ایران به‌ صورت قبل، در شرایط ناکامی‌ در سوریه غیر ممکن بود.

در عین حال در اردوگاه مخالفان ایران شکاف ایجاد شد: اسرائیل، عربستان سعودی و تا حدی قطر، که بیش از حد وارد رویارویی با ایران شده و به‌ طور عمیق خود را گرفتار ماجرای ضدسوری کرده بودند، آمادگی برای گفت‌و‌گو را نداشتند و مسیر حرکت آن‌ها در مخالفت با خطی قرار گرفت که شرکت‌کنندگان مذاکرات ژنو به‌ آن پایبند بودند.

سخنان رهبر جمهوری اسلامی پس از امضای توافقنامه ژنو مبنی بر اینکه در «جزئیات مذاکرات مداخله نخواهند کرد، اما خطوط قرمزی وجود دارد که باید از سوی نمایندگان ایران رعایت شوند» را می‌توان فلسفه اصلی کشور در وضعیت فعلی دانست.

رهبر ایران با بیان این موضوع که توافقنامه می‌تواند مبنایی برای اقدامات حساب شده بعدی قرار گیرد، این پیام را دادند که هنوز در مورد بحث ‌نزدیکی با غرب نتیجه نهایی گرفته نشده است و از حقوق ملت ایران در رابطه
با انرژی هسته‌ای حتی نباید یک قدم عقب‌نشینی صورت گیرد.


ایشان همچنین قبل از آغاز مذاکرات اعلام کرده بودند که هیچ کس نباید تیم مذاکره‌‌کننده‌ را سازشکار بداند و هرچند نسبت به‌ موفقیت مذاکرات خوشبین نیستند، ولی ضرر هم نخواهند کرد.

به‌ عبارت دیگر ایران با ورود به این مذاکرات مواضع اصولی خود را حفظ و چیزی را از دست نداد، بلکه عملا از این موقعیت در جهت آمادگی برای مرحله جدیدی از رویارویی با غرب استفاده کرد.

از جمله موضوع تحویل سیستم «اس 330» که در سال 2010 به‌طور عمدی از طرف «دیمیتری میدودیف» رئیس جمهور پیشین تحت شرایط تحریم‌های سازمان ملل قرار داده شده بود، دوباره حائز اهمیت شده است. تهران از این فرصت هرچند به‌ صورت محدود، ولی باز هم برای فعال‌کردن روابط اقتصادی خود با تعدادی از کشورها بهره‌برداری کرد.

اتفاقات بعدی صحیح بودن استراتژی و تاکتیک‌های رهبری ایران را تأیید کرد.

دولت آمریکا برای حرکت در مسیر توافقات ژنو با مخالفت‌های جدی لابی‌های اسرائیلی و عربی مواجه شد. همزمان تل‌آویو به‌دنبال پیدا کردن دلایل انحراف ایران از مسیر برنامه صلح‌آمیز هسته‌ای می‌گردد تا توافقات ژنو را زیر سؤال برده و به اتخاذ تصمیم درست از سوی کنگره کمک کند.

دو رویی موضع آمریکا، این واقعیت را بازگو می‌کند که برخلاف مفاد توافقنامه ژنو، واشنگتن علیه تعدادی از شرکت‌ها و اشخاص حقیقی که براساس اطلاع وزارت امور خارجه و وزارت دارایی آمریکا با ایران همکاری داشته و در زمینه هسته‌ای به آن مساعدت می‌کنند، تحریم‌های جدید وضع کرد.

‌اظهار نظرهای مقامات ایرانی حاکی از آن است که تهران پیچیدگی شرایط و احتمال بالای مختل شدن فرایند ژنو توسط طرف مقابل را درک می‌کند.

همچنین مذاکرات وزرای امور خارجه روسیه و ایران در تهران رویداد مهمی به‌شمار می‌رود که پس از امضای توافقنامه ژنو اتفاق افتاد.

این مذاکرات علاوه بر موفق بودن خود، تهدیدات جدیدی علیه ایران و روسیه را شناسایی کرد که ممکن است منجر به‌ وقوع تنش‌های آتی پیرامون جمهوری اسلامی و بهم خوردن توافقات ژنو شود. از جمله حرکت در مسیر سیستم دفاع ضدموشکی اروپا می‌تواند باعث قطع مذاکرات با ایران شود.

ضمن بررسی شرایط موجود، می‌توان به‌این نتیجه رسید که رویکردهای جدید سیاست خارجی ایران که پس از انتخابات اخیر ریاست جمهوری به‌نظر می‌رسد باعث تغییر مسیر اصلی نشده است و تهران برای حفظ استقلال ملی خود از تمام وسایل ممکن به‌شمول حق استفاده مستقل از ابزارهای لازم بهره‌برداری خواهد کرد.

شاید دور جدید مذاکرات «ژنو 2» بتواند همراه با اتفاقات جدیدی باشد ولی در رابطه با حفظ محورهای اصلی و ارزشی جمهوری اسلامی نباید تردید داشت.

ایران ، تحت نفوذ آمریکا که به‌دنبال وضعیت خود در منطقه می‌باشد، قرار نخواهد گرفت.

بنابراین وقوع تنش‌های جدیدی میان جمهوری اسلامی و آمریکا به‌هیچ وجه بعید نخواهد بود و از این لحاظ تهران باید از موقعیت فعلی برای تقویت جایگاه خود در تمام زمینه‌های سیاست داخلی، منطقه‌ای و بین‌المللی استفاده به‌عمل آورد.
کد مطلب : ۳۳۴۹۷۱
ارسال نظر
نام شما

آدرس ايميل شما
نظر شما

پیشنهاد ما