Islam Times 11 Apr 2012 222012000000Wed, 11 Apr 2012 22:33:43 -0400 22:33 https://www.islamtimes.org/az/fori_news/152500/abş-irana-sanksiyaların-artırılmasına-yol-verə-bilməz -------------------------------------------------- Title : "ABŞ İrana sanksiyaların artırılmasına yol verə bilməz" -------------------------------------------------- IslamTimes - Voa Persian telekanalı İran neftinə tətbiq edilən sanksiyaların dünyaya və İranın özünə təsirini müzakirəyə çıxarıb Text : VOA Persian” telekanalı İran neftinə qoyulan sanksiyalar barədə mzakirə apararaq bir neə iqtisadi araşdırmaının nəzərlərini yrənib. İrana mxalif mvqeyi ilə tanınan VOA Persian” telekanalı Parisdəki Amerika Biznes və İqtisadiyyat Universitetinin mdiri Doktor Şahin Fatemi və Doktor Fereydun Feşarəki ilə shbət zamanı maraqlı mvzulara toxunub. Doktor Fereydun Feşarəki bildirib: Qərb İran neftinə sanksiyaları tam tətbiq edərsə, ya dnya bazarında neftin bir barelinin qiyməti 170 dollaradək yksələcək, ya da İran dvləti neftini satmaq n əvəzedici lkələr tapdığından neftin qiyməti sabit qalacaq. Bu isə sanksiyların məğlubiyyətə uğraması deməkdir. İran neftinə tətbiq olunan sanksiyaların aqibəti bu iki haldan kənara ıxa bilməz. Əgər neftin qiyməti 170 dollara qədər yksələrsə, şəksiz ki, Obama ABŞ-da xalqın dəstəyini itirəcək.” Araşdırmaılar İranın Avropaya qaz idxalını dayandıracağı halda hansı problemlərlə zləşə biləcəyi haqda deyib: "İran neftinin ox az hissəsi Avropaya idxal olunur. İslam Respublikası bu nefti Şərq dvlətlərində ox asanlıqla sata bilər və elə bu saat da uyğun nefti almaq n nvbədə olanlar var. Bu hadisədən zərbə grən isə şəksiz ki Avropa z olacaq. Bu gn iqtisadi bhran iində olan Avropanı İran neftini itirdikdən sonra hansı hadisələr gzlədiyini təsəvvr etmək belə ətindir. Bu gn ABŞ z də İran neftinə 100%-lik sanksiya tətbiq edə bilmir. nki he bir şəksiz 100%-lik sanksiya neftin qiymətində yksək sırayışla mşahidə olunar. ABŞ bir neə Şərq dvlətinə İrandan neft idxalını kəsməyi yox, azaltmağı tvsiyə edib. Qərb yngl sanksiyalarla İrana daha ox psixoloji təsir gstərmək niyyətindədir.” Doktor Şahin Fatemi deyib: Bu gnədək bir ox dvlətlərə sanksiyalar tətbiq olunub. Amma he vaxt sanksiyalar arzuolunan nəticəni vermir. Xatırlatmaq istərtdim ki, Kuba İraq və Şimali Koreyaya tətbiq olunan sanksiyalar İrana tətbiq olunan sanksiyalardan dəfələrlə ağır idi. Amma bu dvlətlər squt etmədi. Bu gn isə həm İran iqtisadiyyatı Kuba, İraq və Şimali Koreyanın iqtisadiyyatından qat-qat gcldr, həm də tətbiq edilən sanksiyalar nisbətən zəifdir.” Araşdırmaılar SWİFT sisteminin 30 banka tətbiq edildiyini və hələ də bir ox bankların beynəlxalq svdələşmələri rahat həyata keirdiyini bildirib. ABŞ-ın dnya bazarında İran neftini əvəz edə biləcəyi iddiası ilə bağlı doktor Feşarəki deyib: Obamanın bu szləri deməsinin səbəbi xalqın təzyiqlərindən qamaq olub. İran neftinin idxalı 15-20% azalarsa Ərəbistan bu boşluğu doldura bilər. Amma neft idxalının azalması bu rəqəmdən yksək olsa, Ərəbistanın verdiyi szlərin yalandan başqa bir şey olmadığına şahid olarıq. Hər il Şərq dvlətlərində neftə təlabat Qərblə mqayisədə daha oxalır. Bu isə İranın z neftini daha rahat sata bilməsi deməkdir.” Doktor Fatemi deyib: İran neftinin idxalına sanksiya tətbiq olunması neftin qiymətinin qalxmasına səbəb oldu. Əgər həqiqətən də Ərəbistan İran neftinin yerini doldura bilsəydi, neftin qiyməti ncəki rəqəmə qayıdardı. Sanksiyaların Avropada yarada biləcəyi problemlərə gəldikdə isə demək istərdim ki, Avropada ABŞ-da grdymzdən qat-qat acınacaqlı vəziyyət yarana bilər."