اسلام تايمز 24 ارديبهشت 1399 ساعت 12:57 https://www.islamtimes.org/fa/article/862422/انقلاب-اسلامی-آرمان-فلسطین-۴۰-سال-حمایت-موثر -------------------------------------------------- عنوان : انقلاب اسلامی و آرمان فلسطین؛ ۴۰ سال حمایت موثر -------------------------------------------------- اسلام تایمز: چهل سالگی انقلاب اسلامی ایران، بهانه‌ای برای بررسی بسیاری از موضوعات، چالش‌ها، دستاوردها و نقاط ضعف عمری کوتاه از یک انقلاب بزرگ و تاثیرگذار بر منطقه و مسیر سیاست جهان در عصر کنونی است. یکی از موضوعات و آرمان‌های بسیار مهم انقلاب اسلامی در عرصه سیاست خارجی، مسئله فلسطین بوده است. متن : چهل سالگی انقلاب اسلامی ایران، بهانه ای برای بررسی بسیاری از موضوعات، چالش ها، دستاوردها و نقاط ضعف عمری کوتاه از یک انقلاب بزرگ و تاثیرگذار بر منطقه و مسیر سیاست جهان در عصر کنونی است. یکی از موضوعات و آرمان های بسیار مهم انقلاب اسلامی در عرصه سیاست خارجی، مسئله فلسطین بوده است. لذا در این یادداشت سعی شده است موضوعاتی چون جایگاه فلسطین در آرمان های انقلاب اسلامی، نگاه فلسطینیان به انقلاب در سال های نخست وقوع آن، روند حمایت انقلاب اسلامی ایران از فلسطین و جنبش های مقاومت و تاثیر آن بر مسئله فلسطین طی چهل سال گذشته مورد واکاوی قرار گیرد. ضمن آنکه در پایان به چالش های موجود در حمایت از مقاومت فلسطین از سوی ایران انقلابی پرداخته و سعی شده راه کاری برای عبور یا کاستن از هزینه های این چالش ها ذکر شود. ۱-جایگاه فلسطین در آرمان انقلاب اسلامی فلسطین همواره یکی از اصلی ترین آرمان های انقلاب اسلامی بوده است. حمایت از فلسطین در عرصه های گوناگون سیاسی، دیپلماسی و افکار عمومی توأم با تهاجم و دشمنی همه جانبه با رژیم صهیونیستی از پیش از آغاز انقلاب اسلامی تا پیروزی آن از سوی رهبران نهضت و پس از آن به منزله ی راهبرد خدشه ناپذیر جمهوری اسلامی ایران، همواره دنبال و پیگیری شده است. امام خمینی، پیش از انقلاب، موضع گیری های فراوانی علیه رژیم صهیونیستی داشته اند. حمایت از فلسطین در عرصه های گوناگون سیاسی، دیپلماسی و افکار عمومی توأم با تهاجم و دشمنی همه جانبه با رژیم صهیونیستی از پیش از آغاز انقلاب اسلامی تا پیروزی آن از سوی رهبران نهضت و پس از آن به منزله ی راهبرد خدشه ناپذیر جمهوری اسلامی ایران، همواره دنبال و پیگیری شده است اشاره به نفوذ یهود در دولت شاهنشاهی در دیدار با سران ساواک(۱۳۴۱)، عدم استقلال ایران و حمایت شاهنشاهی در قابل اسرائیل(۱۳۴۱)، سخنرانی در جمع روحانیون قم و تشریح ماهیت صهیونیسم(۱۳۴۲)، سخنرانی در جمع مردم قم و بیان خطر اسرائیل (۱۳۴۳)، تکلیف فلسطین در دیدار علمای اسلام (۱۳۴۴)، گفتگو با نماینده جنبش فتح (۱۳۴۷)، پیام به حجاج در ذکر مسئله فلسطین(۱۳۴۹)، پیام به ملت و تبیین مسئله فلسطین (۱۳۵۱)، آغاز ماه رمضان و پیام به مسلمانان در خصوص فلسطین(۱۳۵۱)، پیام به دانشجویان مسلمان مقیم کانادا و آمریکا (۱۳۵۱)، پیام به سران عربی در پی جنگ اکتبر ۱۹۷۳(۱۳۵۲)، پیام به امت اسلامی در پی جنگ اکتبر ۱۹۷۳(۱۳۵۲)، اعلام موضع ضد رژیم پهلوی در به رسمیت شناختن رژیم صهیونیستی در نامه به عرفات(۱۳۵۶)، سرزنش سران اسلامی در خصوص جنگ جنوب لبنان(فروردین ۵۷)، نامه به عرفات و اعلام حمایت از فلسطین(شهریور ۵۷)[۱] همگی بخشی از موضع گیری های علنی و ثبت شده امام خمینی پیش از وقوع انقلاب اسلامی در حمایت از فلسطین است؛ مسئله ای که نشان دهنده اهمیت آرمان فلسطین در ادبیات و باورهای رهبر انقلاب اسلامی است. به باور رهبران انقلاب، رژیم نژادپرست صهیونیسم یک غده سرطانی در میان جهان اسلام و سرزمین های اسلامی است که علیه این غده سرطانی و نماد ظلم باید به جهاد برخاست. امام خمینی (ره) در ارتباط با اهداف اساسی شکل گیری رژیم صهیونیستی صراحتاً می فرمایند: این جرثومه فساد را که در قلب کشورهای اسلامی گماشته اند، تنها برای سرکوبی ملت عرب نیست، بلکه خطر و ضرر آن متوجه همه مناطق غرب آسیا است. نقشه، استیلا و سیطره صهیونیسم و استعمار بر دنیای اسلام و بیشتر سرزمین های زرخیز و منابع سرشار کشورهای اسلامی می باشد[۲]. هم چنین امام خامنه ای در دیداری با مسئولین مسئولان نظام و سفرای کشورهای اسلامی در سخنانی فرمودند: ما اگر چنانچه به توحید اعتقاد داریم، نمی توانیم زیر بار زور برویم، نمی توانیم زیر بار ظلم برویم، نمی توانیم در مقابل ظالم نَایستیم، این طبیعت توحید است. اینکه جمهوری اسلامی اعلام می کند که هر جا مظلومی هست و نصرتی لازم است، ما آنجا حاضریم، به خاطر این است؛ اینکه ما روی مسئله ی فلسطین این جور اصرار داریم، به خاطر این است. چون لازمه ی توحید این است که انسان در مقابل زورگویی ظالم به مظلوم بِایستد؛ حقیقت توحید این است و بعثت این را به ما یادآوری می کند؛ و این مطمئنّاً پیشرفت هم دارد.[۳] نخستین واکنش فلسطینیان به انقلاب اسلامی را می توان در نخستین سفر یک مقام خارجی به تهران پس از پیروزی انقلاب جستجو کرد. 28 فروردین 1375، یاسر عرفات که در آن زمان رهبری سازمان آزادی بخش فلسطین را بر عهده داشت وارد تهران شد ۲-نگاه فلسطینی ها به انقلاب اسلامی در سال های ابتدایی انقلاب نخستین واکنش فلسطینیان به انقلاب اسلامی را می توان در نخستین سفر یک مقام خارجی به تهران پس از پیروزی انقلاب جستجو کرد. ۲۸ فروردین ۱۳۷۵، یاسر عرفات که در آن زمان رهبری سازمان آزادی بخش فلسطین را بر عهده داشت وارد تهران شد و در سخنانی در فرودگاه مهرآباد تاکید کرد: انسان، وقتى که به منزل خودش مى آید، احتیاج به اجازه ندارد امروز، یکى از روزهاى بزرگ پیروزى مسلمانان جهان است. انقلاب ایران براى فلسطین یک پیروزى بزرگ است. وقتى وارد فضاى هوایى تهران شدم، احساس کردمکه به فضاى بیت المقدس، وارد شده ام. ایران و امام خمینى نشان دادند که امت ما (مسلمانان) هیچ گاه سر فرود نخواهد آورد. ایرانیان، حصارى را که بر اطراف برادران فلسطینى بود شکستند و این انقلاب بزرگ شما، ضامن پیروزى ماست. امام خمینى را، ما رهبر و امام اول مى دانیم. خیر به زودى از مشرق زمین خواهد آمد تا همۀ منطقه را فرا گیرد. هر چه تاریکى زیاد گردد،صبح نزدیکتر مى شود، و ما این را با انقلاب ایران به چشم دیدیم. [۴] هم چنین عرفات در دیدارش با امام خمینی شادی خود از انقلاب اسلامی را اینگونه بروز می دهد: اینک زلزله در گرفته؛ و زلزله به ما نزدیک شده و یا رسیده، و ما رَمَیْتَ اذْ رَمَیْتَ وَ لکِنَّ اللَّه رَمى. من در جواب دایان و بگین گفتم که تو مى توانى بروى یک پشتیبان انتخاب بکنى و تکیه به امریکا بدهى؛ ولى من هم مى توانم پشتیبان پیدا کنم؛ و این پشتیبان را پیدا کرده ام و تکیه به ملت ایران به رهبرى حضرت آیت اللَّه العظمى موسوى الخمینى دادم [۵]. انقلاب اسلامی و آرمان هایش در جهان اسلام، بسیار متاثر از امام خمینی و شخصیت بزرگ و با جذبه ایشان برای مردم و افکارعمومی است. شخصیت ویژه امام، جرات ایشان و موضع گیری های واضح شان به دور از مصلحت سنجی و شعارهای روشنفکرانانه بسیاری از سران و رهبران آن برهه جهان اسلام موجب شده بود دل های فراوانی از سراسر جهان اسلام دلباخته اش شوند. یکی از مهم ترین تأثیرات بنیادین انقلاب اسلامی بالاخص در مسئله فلسطین، بازگشت اسلام به متن مبارزه است. در حالی که در دهه های 1960 و 1970 میلادی جریان های چپ و ملی گرای ناسیونالیسم عربی پرچم مبارزه را بر عهده داشتند و شکست هایی را متحمل شدند، ظهور یک قدرت با هویت دینی، جریان های مذهبی و اسلامی را در فلسطین زنده کرد. شهید فتحی شقاقی بنیان گذار جنبش جهاد اسلامی فلسطین، یکی از نمونه های بارز تاثیر انقلاب اسلامی و رهبر آن بر مبارزات فلسطینی و مسیر مقاومت است. وی پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران کتاب مشهور خود را به نام خمینی (ره) راه حل و آلترناتیو اسلامی نوشت. شقاقی با تأکید بر نحوه برخورد حرکت اسلامی ایران در اندیشه و عمل با مسأله فلسطین، از آن به عنوان فهم صحیح حرکت اسلامی از نقش و ماهیت استعماری دشمنان و هم سو با اندیشه حسن البناء، توفیق الطیب، سید قطب و ابوالاعلی مودودی یاد می کند. وی ضمن اینکه به پیروزی امام بر شاه همچون الگوی عملی می نگرد، در عناصر و مبانی فکری انقلاب اسلامی به هیچ تعصب مذهبی و قومی توجه نمی کند و همچون یک شیعه از انقلاب اسلامی دفاع می کند. همچنان که دراندیشه سیاسی امام کم ترین مناقشه مذهبی علیه تسنّن و سایر فرق اسلامی مشاهده نمی شود. دکتر فتحی شقاقی در این رابطه می نویسد: جهاد اسلامی هم زمان با قیام و پیروزی انقلاب اسلامی ایران و با الهام از اندیشه های امام فقید امت در سال ۱۹۸۰ تأسیس شد و از آغاز کار به دنبال جهاد مسلحانه علیه رژیم صهیونیستی بود و حرکت ما می دید که گروه های غیر مذهبی و ملی گرایی هستند که شعار آزادی فلسطین را برداشته اما با اسلام دشمنی دارند و حتی گروه های اسلامی نیز بوده اند که ادعای اسلام داشته اما سخنی از جهاد به زبان نمی آوردند. جنبش جهاد اسلامی برای اعلام اسلام به عنوان ابزار و وسیله این رهایی تشکیل شد.[۶] به جز سران مقاومت فلسطینی، روحیه امید و ابراز حمایت از انقلاب ایران به عنوان یک انقلاب و ایدئولوژی اسلامی در بخشی از جامعه فلسطینی هم قابل اشاره است. به طور نمونه سه جوان فلسطینی که اجرا کننده عملیاتی به نام حائط المبکاء در بیت المقدس پس از پیروزی انقلاب بودند که منجر به کشته و زخمی شدن حدود هشتاد نفر از نیروهای صهیونیستی شد، در دادگاه محاکمه فریاد می زدند: زنده باد مقاومت اسلامی-زنده باد خمینی. این فریادها به خوبی عیان کننده میزان نفوذ انقلاب اسلامی در تفکر مبارزان فلسطینی بود.[۷] یکی از تاثیرگذارترین اتفاقات بر مسیر انقلابی فلسطینیان که نشان دهنده نگاه جامعه فلسطینی نسبت به انقلاب ایران بود، مراسم خونین برائیت از مشرکین در حج سال ۱۹۸۷ است. فلسطینیان در مراسم های برائت، حضور پررنگی داشتند اما کشتار آن سال نقطه عطفی در این رویداد بود. به گونه ای که ما شاهد شهادت تعدادی از فلسطینیان در این مراسم هم بودیم. بعد از شهادت فلسطینیان شهید فتحی شقاقی رهبر وقت جنبش جهاد اسلامی برای شهدای فلسطینی حادثه کشتار حج مراسم برگزار کرد و به شدت به سعودی حمله نمود. جنبش جهاد اسلامی رهبر و آغازگر انتفاضه اول در سال ۱۹۸۷ که معروف به انتفاضه سنگ شد، می باشد. (در آن زمان حماس هنوز اعلام موجودیت نکرده بود.) طی سال های اخیر یکی از موضوعاتی که بسیاری از تحلیل گران منطقه ای و جمهوری اسلامی را درگیر کرده است، چگونگی روند روابط جمهوری اسلامی با جنبش های مقاومت فلسطین از جمله حماس و جهاد اسلامی است. این سوال در میان برخی با رویکردی ضد مقاومت و ضد جریان های فلسطینی نمود یافته است. این حمایت از انقلاب ایران طی سالیان بعد از انقلاب هم ادامه داشته است. سخنگوی جهاد اسلامی فلسطین طی سخنانی در ملاقات با حضرت امام خمینی در آذر ماه ۱۳۶۷ اظهار داشت: انتفاضه اسلامی و مبارکی که در حال حاضر میهن اسلامی فلسطین شاهد و ناظر آن است، بارقه ای از نور و بازتابی از پیروزی های بزرگ انقلاب شماست. انقلابی که بزرگترین تحول را در عصر ما بوجود آورد با ظهور انقلاب شما، ملت مسلمان و بزرگ ما فهمید که راهش راه جهاد و مبارزه است. پیروزی انقلاب اسلامی شما اولین گام در پایان دادن به کبریایی بنی اسرائیل در جهان است.[۸] ۳-روند حمایت های ایران از جنبش های مقاومت در فلسطین و اثربخشی آن حمایت ایران از جنبش های مقاومتی فلسطین طی ۴ دهه گذشته مسیری رو به تکامل را طی کرده است. از آموزش های نظامی تا در اختیار گذاشتن موشک ها و حمایت های سیاسی بخشی از حمایت های انقلاب اسلامی از گروه های مقاومت فلسطین بوده است. برگزاری کنفرانس های انتفاضه فلسطین، ارسال کمک های نظامی و مالی، پرداخت هزینه های سیاسی در عرصه بین الملل در حمایت از فلسطین و همگی نمونه هایی از اقدامات عملیاتی ایران در حمایت از مقاومت فلسطین بوده است. این حمایت هوشمندانه ایران از جریان های مقاومت فلسطین طی ۴ دهه تاثیرات بنیادین بر روند مسئله فلسطین داشته است. بازگشت اسلام به متن جریان های فلسطینی و مقاومت یکی از مهم ترین تأثیرات بنیادین انقلاب اسلامی بالاخص در مسئله فلسطین، بازگشت اسلام به متن مبارزه است. در حالی که در دهه های ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰ میلادی جریان های چپ و ملی گرای ناسیونالیسم عربی پرچم مبارزه را بر عهده داشتند و شکست هایی را متحمل شدند، ظهور یک قدرت با هویت دینی، جریان های مذهبی و اسلامی را در فلسطین زنده کرد. یکی از پیامدهای انقلاب اسلامی، باور به نقش و هویت ایمانی و اسلامی در مبارزه انقلاب اسلامی ایران انگیزه اصلی خیزش و رستاخیز اسلامی در فلسطین اشغالی، به ویژه در نوار غزه و کرانه باختری رود اردن محسوب می شود. اکنون پس از چند دهه جریان های چپ، مارکسیستی یا سوسیالیستی و ناسیونالیسم کمترین نقش را در میان جریان های مقاومتی ضد صهیونیستی دارند و نقش و اهمیت اسلام، جهاد و شهادت در خون تمام جریان های مقاومت فلسطین جریان دارد. دستاوردها و ایستادگی جریان های اسلامی مقاومت موجب شده کارآمدی این هویت برای امت اسلامی و فلسطین به یک باور تبدیل شود. این مسئله و ویژگی با توجه به پیروزی های محور مقاومت علیه رژیم صهیونیستی در دو دهه اخیر، بسیار موردتوجه قرار دارد. مسئله فلسطین می تواند نگاه ملت ها را به ماهیت نزاع و درگیری در منطقه جلب نماید و آنان را به این آگاهی برساند که مسئله نبرد اسلام ناب و سیاسی در مقابل آمریکا، صهیونیسم و دیگر اسلام های تقلبی چیست. شیخ عبدالعزیز عوده، رهبر معنوی جنبش جهاد اسلامی، می گوید: انقلاب (امام) خمینی مهم ترین و جدیدترین تلاش در بیدار سازی اسلامی برای اتحاد ملت های مسلمان بود. و نیز برژینسکی، مشاور امنیت ملی دولت کارتر می نویسد: تجدید حیات اسلام بنیادگرا در سراسر منطقه با سقوط شاه و تشنجات ناشی از ایران امام خمینی، یک مخاطره مستمر برای منافع ما در منطقه ای که حیات جهان غرب کاملاً به آن وابسته است، ایجاد کرده است.[۹] هم چنین شیخ اسعد تمیمی، از رهبران جنبش فلسطینی، بر این باور است که تا زمان انقلاب ایران، اسلام از عرصه نبرد اعراب علیه رژیم صهیونیستی غایب بود و حتی مسلمانان در عرصه واژگان، مثلاً به جای واژه جهاد از واژه هایی همچون نضال (مبارزه) و کفاح (پیکار) بهره می جستند و انقلاب ایران، این حقیقت را که اسلام راه حل و جهاد وسیله اصلی است به سرزمین فلسطین رهنمون شد. هم چنین شیخ عبداللّه شامی، چهره برجسته فلسطینی می گوید: پیروزی انقلاب اسلامی در ایران اثری ژرف بر انقلاب و بر مردم فلسطین داشته است و پس از آن مردم فلسطین دریافتند که برای آزادی فلسطین به قرآن و سلاح نیازمندند. این اندیشه، نخست در حرکت جهاد اسلامی فلسطین راه یافت و سپس همین سازمان بذر آن را در سرزمین فلسطین افشاند.[۱۰] حمایت، هدایت و پشتیبانی نظامی، سیاسی ۴۰ ساله انقلاب اسلامی از جریان های اسلامی فلسطین ثمره ای شیرین داشته و آن اثبات هویت اسلامی برای مبارزه با اسرائیل است. وجود شبهه های کهنه سال های گذشته، برجسته شدن اختلافات مذهبی، دمیدن در نزاع عرب و عجم و در کنار چالش های اقتصادی، حمایت از فلسطین و راهبرد نظام اسلامی در این خصوص را دچار چالش می نماید. ناکام گذاشتن سناریو کلان صهیونیست ها برای غرب آسیا با قدرت نمایی جنبش های مقاومتی یکی از پیامدهای دیگر و بسیار مهم جمهوری اسلامی در ۴ دهه در مسئله فلسطین، حمایت از گروه های مقاومت و زنده نگه داشتن مبارزات مسلحانه علیه رژیم صهیونیستی است. حمایت و توسعه توان نظامی حزب الله، حماس و جهاد اسلامی منجر به تحمیل شکست های بزرگی بر پیکر صهیونیست ها مانند خروج از لبنان، جنگ ۳۳ روزه و مقاومت های ۲۲، ۱۱ و ۵۱ و ۲ روزه شد. این شکست ها سناریو و برنامه صهیونیست ها را برای سیطره بر کل منطقه یک به یک نابود ساخت. به طوری که اکنون رژیم صهیونیستی با کشیدن دیوار به دور خود از نوار غزه تا مرزهای لبنان و اردن سعی دارد موجودیت پوشالی خود را حفظ نماید. ۴-چالش های موجود در حمایت ایران از گروه های فلسطینی ابهام و فضاسازی علیه جریان های مقاومت پس از بحران سوریه طی سال های اخیر یکی از موضوعاتی که بسیاری از تحلیل گران منطقه ای و جمهوری اسلامی را درگیر کرده است، چگونگی روند روابط جمهوری اسلامی با جنبش های مقاومت فلسطین از جمله حماس و جهاد اسلامی است. این سوال در میان برخی با رویکردی ضد مقاومت و ضد جریان های فلسطینی نمود یافته است. ریشه این سؤال به سیر تحولات منطقه ای پس از بیداری اسلامی بر می گردد. از سال ۲۰۱۱ با شروع اتفاقات در منطقه، روابط جمهوری اسلامی و گروه های فلسطینی بالأخص حماس، دچار فراز و نشیب های مختلفی شد. روابط ایران و حماس و جریان های مقاومت فلسطینی از تابستان سال ۹۶ مسیر بهبود را طی کرده و اکنون به وضعیت قبل از بحران سوریه برگشته است. اما این مسئله در میان افکارعمومی نیاز به یک ترمیم دارد. بالاخص که طی سال های بحران سوریه بارها در میان رسانه های حزب الهی و نخبگان ارزشی حملات مختلفی در غالب های گوناگونی به جنبش حماس صورت گرفت. اکنون تصور افکار عمومی از حماس که بعضاً مترادف با خائن، سازشگر، ضد ایرانی و است یک مانع در روابط حماس و ایران بود اگرچه اکنون این مشکل تا حدی رفع شده است. برجسته سازی مقاومت و مبارزه با رژیم صهیونیستی و تغییر رویکرد رهبران حماس که تا حدی عملی شده است، می تواند این چالش را تا حد زیادی برطرف نماید.[۱۱] حمایت از جریان های فلسطینی باید بدون خلط دیدگاه آنان در خصوص تحولات باشد و باید این خواسته را از آنان ایجاد نمود که انرژی و توان مقاومت را تنها خرج مبارزه نمایند. آرمان قدس فلسطین یک موضوعی است که رابطه و میزان حمایت جمهوری اسلامی از هر جریانی با هر ایدئولوژی ای را مشخص می سازد و ایران با هیچ گروه یا جریان خاصی رفتاری متفاوت از اصول خویش یعنی مبارزه با رژیم صهیونیستی نخواهد داشت. این نکته را باید درک کرد که مسئله فلسطین ارزشش از هر موضوع دیگری در تحولات منطقه ای با ارزش تر است و علی رغم اختلافات طبیعی یا توطئه ای دشمنان، فلسطین هم چنان می تواند و باید محور وحدت جهان اسلام باشد. وضعیت نامساعد اقتصادی و شدت یافتن حساسیت افکارعمومی نسبت به مسئله فلسطین در میان بخشی از افکار عمومی، حساسیت مسئله حمایت از فلسطین و شبهه در این خصوص در برهه هایی که کشور در وضعیت نامساعد اقتصادی قرار می گیرد، دو چندان می شود. وجود شبهه های کهنه سال های گذشته، برجسته شدن اختلافات مذهبی، دمیدن در نزاع عرب و عجم و در کنار چالش های اقتصادی، حمایت از فلسطین و راهبرد نظام اسلامی در این خصوص را دچار چالش می نماید. این چالش در سال های اخیر با توجه به مرتبط سازی مشکلات اقتصادی با تحریم ها و عملکرد نظام در مسائل منطقه ای از سوی برخی مسئولین و رسانه ها در میان افکار عمومی بیشتر هم شده است که باید برای آن چاره اندیشی شود. البته واقعیت این است که هم چنان روند کلی در مسیر حمایت از آرمان فلسطین است. معامله قرن، عادی سازی روابط اعراب-اسرائیل و تنش های منطقه ای یکی دیگر از چالش های پیش روی جمهوری اسلامی ایران در حمایت از فلسطین و جریان های مقاومت، تشدید فشارهای سیاسی بر مقاومت در چارچوب معامله قرن و عادی سازی روابط اعراب با رژیم صهیونیستی است. علنی کردن روابط مسئولین سیاسی و چهرهای سیاسی و امنیتی اعراب با رژیم صهیونیستی سناریویی است که هرچند نشان دهنده ی عمق روابط میان هر دو است، اما توجه رسانه ای و واکنش های گوناگون حول آن و نیز تکرار و تداوم آن برای مخاطب جهان عرب، حساسیت زدایی را به همراه خواهد داشت. اقدام سلطان قابوس در پذیرایی از نتانیاهو را می توان یک نقطه عطف در این خصوص دانست. در ماه های اخیر فشار سیاسی، اقتصادی و نظامی علیه مقاومت غزه چندین برابر شده است که البته ناگفته نماند مقاومت هم با ابتکاراتی توانسته برخی از آن ها را کاهش داده و برخی را به فرصت تبدیل کرده است. اما این شرایط نشان دهنده وجود یک چالش برای جمهوری اسلامی ایران در مسیر حمایت از مقاومت است. این شرایط هزینه ها و تنش های منطقه ای را می تواند افزایش داده و بر چالش های مسیر حمایت از قدس شریف افزوده شود. ۵-اجتماعی کردن مسئله فلسطین برای افکارعمومی ایران؛ راه حلی برای عبور از چالش ها اما برای عبور از چالش های موجود در مسئله فلسطین، در وهله نخست باید نگاه ها به درون باشد. تبیین چرایی و عقلایی بودن آرمان فلسطین، رفع شبهات کهنه در خصوص فلسطینیان و جریان های مقاومت و در نهایت اجتماعی کردن مسئله فلسطین راه حلی برای عبور از چالش های ذکر شده است. برای تداوم راهبرد منطقه ای جمهوری اسلامی ایران با محوریت ضدیت با آمریکا و رژیم صهیونیستی در مرحله نخست، اقناع و همراهی افکار عمومی باید انجام شود؛ در غیر این صورت چالش های موجود در حمایت از جریان های مقاومت فلسطینی کار را دشوار خواهند کرد. منظور از اجتماعی کردن این است که موضوع و مسئله برای افکار عمومی ملموس و قابل درک شود و افراد با این مسئله توان و قابلیت هم ذات پنداری و نزدیکی داشته باشند. تعریف اقدامات جدید مردمی، افزایش و نقش آفرینی نهادهای مردمی، فراهم کردن بستر ارتباطات مردمی و غیر دولتی، روایت زندگی اجتماعی فلسطینیان و . بخشی از اقداماتی است که می تواند مسئله فلسطین را اجتماعی نموده و آرمان آزادی قدس را نهادینه و اجتماعی نماید.