اسلام تايمز 24 تير 1398 ساعت 12:02 https://www.islamtimes.org/fa/interview/805129/دوگانه-جنگ-صلح-طالبان-دنبال-چیست -------------------------------------------------- گفتگو با پیرمحمدملازهی عنوان : دوگانه جنگ و صلح؛ طالبان به دنبال چیست؟ -------------------------------------------------- اسلام تایمز: از دید آمریکایی‌ها طالبان در قدرت می‌توانند شریک شوند، اما از دید طالبان گفتگوها برای دستیابی کامل به قدرت است و با همین هدف نیز طالبان همزمان با مذاکره برخی عملیات‌‌های انفجاری و جنگی را دنبال می‌کنند متن : هفتمین دور مذاکرات صلح افغانستان میان طالبان و آمریکا در دوحه قطر در شرایطی پیگیری می شود، که همزمان در کمتر از یک هفته گذشته حداقل در دو نوبت افغانستان شاهد انفجارهای مختلف بوده است. انفجارهایی که از سوی دیگر با مسئولیت طالبان صورت گرفته و این تناقض را نشان می دهد که چکونه ممکن است گروه طالبان همزمان با مذاکره با آمریکا برای دستیابی به صلح داخلی در افغانستان، اما تحرکات میدانی و جنگی خود را علیه دولت مرکزی افغانستان دنبال کند؟ در همین ارتباط پیرمحمد ملازهی، کارشناس مسائل شبه قاره و افغانستان در گفتگو با پایگاه تحلیلی الوقت، به تشریح و تبیین وضعیت گفتگوهای صلح همزمان با تحرکات طالبان در افغانستان پرداخته است. گروه طالبان همزمان با مذاکرات صلح در دوحه قطر، انجام حملات و انفجارهایی را در مناطق مختلف افغانستان برعهده می گیرد. وقوع انفجارها همزمان با مذاکرات صلح از سوی طالبان به چه دلیل و هدفی صورت می گیرد؟ آیا این حملات یک تاکتیک مذاکراتی است یا نشان از وجود دیدگاه های قوی مخالف مذاکره در ساختار طالبان؟ در این ارتباط که طالبان یکدست و یکپارچه نیست، تردیدی وجود ندارد، چون جریان های مختلف و گروه های متفاوتی به نام طالبان جود دارد. ما دارای چندین شورای طالبان هستیم، که یکی از این شوراها که شورای کویته است در حال برگزاری مذاکره با آمریکاست و علاوه براین شوراهای دیگری از جمله شورای پیشاور، ننگرهار، فراه وجود دارد که همگی تحت نام طالبان فعالیت می کنند. لذا طالبان شامل گروه های مذهبی و قومی متفاوتی هستند که دارای اختلافاتی نیز با هم می باشند و لذا وقوع انفجار همزمان با مذاکره از سوی طالبان ممکن است به دلیل وجود همین گروه ها و جریان ها مختلف در میان طالبان باشد. در قطر نیز شورای کویته به عنوان اصلی ترین جریان طالبان که بیشترین نیرو و امکانات را در اختیار دارد در حال مذاکره با آمریکاست و اگر عملیات های انفجاری اخیر در افغانستان از سوی این بخش از طالبان صورت گرفته باشد، به این معناست که طالبان در همان حال که مذاکره می کند، می خواهد این مذاکرات را از موضع قدرت به پیش ببرد و دولت افغانستان و آمریکا را در وضعیتی قرار دهند که حداکثر امتیازات و سهم از قدرت را در آینده بدست آورند. لذا مذاکره طالبان همزمان با انجام عملیات انفجاری در افغانستان با هدف دستیابی به قدرت صورت می گیرد. در واقع از دید آمریکایی ها طالبان در قدرت می توانند شریک شوند، اما از دید طالبان گفتگوها برای دستیابی کامل به قدرت است و با همین هدف نیز طالبان همزمان با مذاکره برخی عملیات های انفجاری و جنگی را دنبال می کنند. منابع خبری از درخواست طالبان برای نظارتچین، روسیه، سازمان ملل و حتی اتحادیه اروپا بر مذاکرات و توافقات احتمالی سخن به میان می آورند. آیا بطور کلی در مذاکرات صلح طالبان با آمریکا امکان حضور دیگر بازیگران بین المللی نیز وجود دارد؟ براساس یک تجربه جهانی گفته می شود که هر نوع صلح و توافق منطقه ای بدون مشارکت دیگر بازیگران عمده جهانی امکان پذیر نیست و به سرانجام نخواهد رسید. طالبان نیز این تجربه را دارند و به این نتیجه رسیده که اگر قرار بر توافقی در مورد افغانستان باشد، تضمینی برای پایداری این توافق وجود نخواهد داشت. لذا طالبان به دنبال آن هستند تا به منظور تضمین بلندمدت حضورشان در قدرت در هر نوع توافقی که صورت می گیرد، روسیه، چین، اروپا و کشورهای منطقه و همسایه افغانستان از جمله پاکستان نیز حضور داشته باشند و در توافق دخیل باشند تا نوعی تضمین همه جانبه باشد تا در مراحل بعدی آمریکایی ها نتوانند این توافق را نقض کنند، بویژه آن که دولت ترامپ به شدت دارای مواضع متناقض و متزلزل است. لذا احتمال دارد طالبان با آمریکایی نیز در مورد حضور دیگر قدرت ها و کشورهای منطقه نیز به توافقاتی دست یافته اند. از طرف دیگر آمریکایی ها نیز نگران هستند که آن بخش از طالبان که به گفتگوهای صلح نپیوسته اند در آینده مورد حمایت روسیه و چین قرار گیرند، لذا آمریکا نیز متمایل به حضور دیگر بازیگران بین المللی دخیل در افغانستان در گفتگوها و فرایند صلح است تا تعهدات طالبان از سوی دیگر گروه های مخالف به چالش کشیده نشود. لذا این احتمال وجود دارد در مراحل پایانی مذاکرات میان طالبان و آمریکا، دیگر کشورها نیز در این مذاکرات و توافقات مشارکت داده شوند. زلمای خلیلزاد نمایندهویژه آمریکا در مذاکرات از پیشرفت توافقات سخن گفته است. چشم انداز این مذاکرات را چگونه ارزیابی می کنید؟ واقعیت این است که طالبان و آمریکایی ها تا کنون چندین دور مذاکرات پیچیده را دنبال کرده و به نتایجی نیز دست یافته اند. اما در این ارتباط اطلاعاتی از سوی دو طرف منتشر نشده و مشخص نیست که توافقات احتمالی بر روی چه موضوعات و مسائلی خواهد بود و دولت مرکزی نیز از روند این مذاکرات کنار گذاشته شده است. از آن جایی که این مذاکرات پشت پرده انجام می شود، یکسری ابهامات نیز وجود دارد، هرچند تردیدی در پیشرفت مذاکرات نیست. در واقع طالبان از آمریکا می خواهد که نظامیان خارجی از افغانستان خارج شود و فضا برای بازگشت نیروهای طالب به صحنه سیاسی فراهم شود. از آن طرف نیز آمریکا از طالبان می خواهد که در قدرت مشارکت کند و در میان نیروهای مختلف قومی و مذهبی به یک توازن برسد و نظام سیاسی فعلی با حضور دیگر گروه های قومی و سیاسی تداوم یابد، چون آمریکا می داند دیگر گروه های قومی از جمله هزاره ها و تاجیک ها و یا ازبک ها زیر بار حاکمیت یکدست طالبان نخواهند رفت و در صورت انحصار قدرت در دست طالبان، دیگر گروه ها نیز سلاح به دست خواهند شد و جغرافیای جنگ فعلی در جنوب افغانستان به شمال این کشور نیز گسترش خواهد یافت. لذا دو طرف در جاهایی دارای انعطاف هایی شده اند و اعلام پیشرفت در مذاکرات از سوی دو طرف نشان دهنده انعطاف هر دو طرف است. آمریکایی ها در واقع با شراکت دادن طالبان در قدرت یکسری اهداف راهبردی در منطقه و آسیای مرکزی را دنبال می کنند که چندان مرتبط با تحولات داخلی افغانستان نیست و از آن طرف طالبان نیز بدنبال حداکثر نتایج از طریق این گفتگوها هستند و به خوبی می دانند که طی دهه گذشته از طریق جنگ نتوانسته اند به اهداف خود دست یابند. لذا پیچیدگی و محرمانه نگه داشتن مذاکرات طالبان و آمریکا برای جلوگیری از شکست این گفتگوهاست و هرگونه اطلاع رسانی بصورت محدود از سوی خلیلزاد، نماینده آمریکا و یا سخنگوی طالبان صورت گرفته است. براین اساس ابعاد کامل این مذاکرات و نتایج هنوز مشخص نیست و در مرحله بعدی که این توافقات صورت گیرد، طالبان نیز این آمادگی را پیدا خواهند کرد که با دولت مرکزی وارد معامله شوند، هرچند که دولت وحدت ملی را به رسمیت نمی شناسند، اما انتظار دارند بعد از آنتخابات ریاست جمهوری شهریورماه، دولتی روی کار بیاید که زمینه برای گفتگوی دوجانبه بین طالبان و دولت مرکزی فراهم شود. در این صورت همان طرحی را که ژنرال پترائوس در زمان اوباما مطرح کرده بود، آمریکایی ها در افغانستان پیاده خواهند کرد. البته به نظر می رسد که متحدان آمریکا در منطقه به همراه حامیان طالبان از جمله پاکستان و عربستان سعودی نیز توافقاتی داشته اند تا طالبان را به سمت یک راه حل سیاسی سوق دهند و در آن راه حل سیاسی هم هدف پاکستان و هم عربستان و هم طالبان تامین شود. لذا احتمال دارد که ساختار آتی افغانستان به سمت نوعی فدرالیسم حرکت کند و آمریکایی ها نیز براساس طرح پترائوس همین فدرالیسم را در افغانستان در نظر خواهند داشت، هرچند طالبان بخش های مهمی و شاید 50 درصد مناطق افغانستان که عمدتا پشتون نشین می باشند، به دست خواهند آورد و برخی وزرات خانه های کلیدی دولت مرکزی را نیز در اختیار خواهند گرفت و نقشی مشارکتی را در افغانستان به دست خواهند آورد، هرچند این نقش مشارکتی متفاوت از خواسته فعلی طالبان برای انحصار و قبضه کامل کردن قدرت است، اما طالبان به احتمال بیشتری از خود انعطاف نشان خواهند داد.