Islam Times 21 Aug 2018 162018000000Tue, 21 Aug 2018 16:07:54 -0400 16:07 https://www.islamtimes.org/az/news/745758/nəvvab-səfəvi-kimdir -------------------------------------------------- Title : Nəvvab Səfəvi kimdir? -------------------------------------------------- İslamtimes -Ey qardaşlar! Siz xəbərdarlığı başa çatdırmaq, Allahın razılığını qazanmaq, Ona itaət, Allahın hüzurunda bəraət qazanmaq üçün haqqı deyin, təbliğ edin, bu biçarələri sabahın çarəsizliyindən xəbərdar edin. Text : Şəhid Nəvvab Tehrani Səfəvi 1924-c ildə Tehranda, Haniabad şəhərində ox nəcib və inanclı ailə olan Seyid Mctəba Tehraninin ailəsində dnyaya gəlir. İbtidai dini təhsilini Abadanda alır. İbtidai təhsilini onda olan fitri istedad səbəbi ilə 7 ilə bitirən Seyid Nəvvab elə illər olurdu ki, bir il ərzində iki ilin təhsil nəticəsinə uyğun bilgi əldə edə bilir. Buna grə də o 10 illik təhsilini 7 ilə başa vuraraq təhsilinin davamı n İran-Alman sənət məktəbinə yollanır. Peşə məktəbini bitirdikdən sonra İranda neft şirkətlərindən birində işə dzələn Seyid Nəvvab bir gn iranlı bir şəxsi ayaqları altına salaraq dyən bir ingilisin zbaşnalığını seyr edincə buna susqun baxan iranlılara zn tutub: Siz ox səviyyəsiz adamlarsınız. Sizin qardaşınızı dyən İngilisə elə baxırsız ki, gya gnahkar iranlıdır və o da İngilis torpağındadır. Hansı ki, onun gnahi iranlı olmaqdan başqa bir şey deyildir . Onun bu szndən sonra İran fəhlələri ayağa qalxır və etiraza başlayırlar. Bunu grən ingilis etdiyi əməlinin səhvini anlayıb zr istəsə də Seyid Nəvvab hər kəsin qisas hququ olduğunu syləyib onları qisas almağa ağırır. Beləcə dylən şəxsin İngilisdən aldığı qisas byk səs-kyə səbəb olur. Seyid Nəvvab bu işə təşkilatı kimi axtarışa dşr. Dostlarının yardımı ilə lkədən ıxarılan Seyid Nəvvab ncə Bəsrəyə, daha sonra isə dini elmə olan byk marağı səbəbi ilə Nəcəf elmi hvzəsinə yola dşr. Yaşının azlığına baxmayaraq Seyid Nəvvab qisa zaman kəsiyində hvzədə byk naliyyətlər əldə edir. Əl-Qədir kitabının məlifi Əllamə Əmininin xsusi diqqəti sayəsində Seyid Nəvvabın bilgilərində xsusi bir uğur əldə edir. Bunula yanaşı o İranda xarici lkələrin istismar siyasətini də yaxından izləməklə lkəsinin xarici qvvələrin təsirini narahatedici bir hal kimi qəbul edir. Tez-tez tələbə yoldaşları ilə İrandakı ictimai-siyasi vəziyyəti təhlil edən Seyid Nəvvab bu barədə byk ustadlarla da məshətləşməyi unutmur. Birinci dnya mharibəsinin baş vermə dnəmində İranin daxili vəziyyəti ətin, dini dəyərləri isə ağır şərtlər altına dşr. Rza xanın yaratmaz siyasəti lkəsini yadellilərin təsiri altına salmaqla yanaşı təbii sərvətlərin də talanına yol aır. Onsuzda ağır olan İran xalqının maddi durumu daha kəskin hala gəlir. Daxildə dinə qarşı aparılan kəskin siyasət isə inanclıların dini vəziyyətini şbhə altına almaqda davam edir. İş o yerə atır ki, Xan Əhməd Kəsrəvinin İslam dini, Əhli-beyt (ə) məzhəbinə nəinki zidd, hətta onları alaldıcı fikirlərlə təhqir edən kitabların apına şərait yaradılır. Onun fikirlərini Nəcəf alimlərinə təqdim edən Seyid Nəvvab byk mctəhidlərdən Əməd Kəsrəvinin qanının hallallığı haqqında lm fətvasını alır. 1941-ci ildə Seyid Səfəvi İrana qayıdır və birbaşa olaraq Tehrana, Əhməd Kəsrəvinin evinə gəlir. Onunla uzun danışıqlardan sonra ona bu yoldan əkinmək n son frsətin verildiyini bildirərək evini tərk edir. Tərk edincə isə bu işlərinə son verib dayanmayacağı halda onu gzləyən aqibəti Əhməd Kəsrəviyə bildirərək yazdığı kitabların ardınca şiələrdən zr istəyib təkzib verməsi n ona zaman verir. Bu hadisədən iki ay sonra, 1941-ci ilin Mayında z iyrənc işini dayandırmayan Əhməd Kəsrəvinin lmnə qalxan Seyid Səfəvi Əhmədlə qarşılaşır. İlahi hkm bir daha ona elan edən Seyid Səfəvi Kəsrəvini qətlə yetirmək istəsə də bu işi alınmır. Polislərin mdaxiləsi bu işi maniyələndirir və Seyid Səfəvi həbs olunur. Bu həbs və addığı addım onu gənc İranlılar arasında daha ox sevdirir. Həbsdən ıxdıqdan sonra isə byk bir gənc ktləsini Seyidin ətrafında cəmləyir. Elə bu cəmlənmə səbəb olur ki, 41-ci ilin yayı Əhməd Kəsrəvinin lm gerəkləşir. Rza xan onun qatillərinin tapılması istiqamətində gcn sərf etsə də qatillər tapılmır. Seyid Nəvvab lkədaxili geniş səfərlər təşkil edərək İranın mxtəlif blgələrini dolaşır, mbariz ruhanilərlə grşr, ictimai xadimləri z vəzifələrində daha ciddi olmağa ağırır. Xalq ktləsi arasındakı grşləri isə byk coşqu və sevgi ilə qarşılanır. Xalqı mbarizəyə səsləyən bu gənc lider insan n ən dəyərli şeyin, şərəfin itməsinə he bir insanın yol verməməsini onlara anladaraq zlmn mqabilində məğrur və cəsur olmağı tək ıxış yolu bilir. Bu gn İran İslam Respublikasının ali dini lideri Ayətullah Seyid Əli Xamineyi Seyid Nəvvab Səfəvinin Məşhəd şəhərində etdiyi xtbəsi haqqında z xatirələrində mcadilə və inqilabı fikirlərə onda məhz Nəvvab Səfəvinin o ıxışları təkan verdiyini bildirir. Əlbəttə Seyid Nəvvabın apardığı mbarizə təkcə lkəsinin daxili ilə məhdulaşmır. Onun Suriya, Misrdə etdiyi ıxışlar, tanınmış təsənnn alimləri ilə grşləri tarix səhifələrində qizil hərflərlə yazılmalı hadisələrdəndir. O Misirdə olduğu zaman kemiş Fələstin lideri Yasir Ərəfatla rastlaşır. Qahirə unversitetində mhəndislik təhsili alan Ərəfata: Qəribədir, sən lkənin qan ağladığı bu vəziyyətində mhəndis olmağa hazırlaşırsan? Hansı Fələstin n? Bu gn İsrailin yırtıcı caynağında inləyən Fələstinəmi mhəndis olacaqsan? Onun bu szləri Yasir Ərəfata ruh verərək onu Fələstinə qaytarır. Haqsızlığa qarşı mbarizə, ədalət tələblilik eşqi Seyid Nəvvabı qədəm qoyduğu istənilən lkədə onu qısa bir zamanda sevdirə bilir. 1944-c ildə İranda neftin milliləşməsi siyasəti son həddinə atır. İranda mxalif qvvələr İran neftinin milli olması əleyhinə olmaları əslində Amerika və Qərbin təsiri altında olmaqla yanaşı xalqın sərvətinin talanına bir nv xidməti qismində ıxış edirdi. Elə buna grə də onlar lkədə qarşıdurmalar yaradaraq bu layihənin baş tutmamasına alışırdılar. Bunların başında isə lkədə baş nazir vəsifəsini tutan Əli Rəzmarı dururdu. O Amerikanın təsiri altında olmaqla lkədə gclənən inanclılara qarşı da sərt mvqey tutaraq xalqın malını Qərbin əllərinə verməkdə btn qvvəsini sərf etmişdi. 1946-cı il Martın 16-da Xəlil Təhmasib adlı vətənpərvər şəxs tərəfindən Əli Rəzmari qətlə yetirilir. Onun qətli lkə hakimiyyətində byk qorxu və xaus yaratsa da dini camiə və azad İran xalqı bu addımı dəstəkləri və onu qətlini İran xalqının rifahina uzanan əlin kəsinməsi kimi dəyərləndirir. 1948-ci ilin Avqustunda isə prakrorluq və milli məclisin geniş araşdırması Əli Rəzmarinin İran xalqına etdiyi xəyanətləri zə ıxdı. Onun qətli n mrlk həbs cəzası alan Xəlil Təhmasib iki illik həbsdən sonra əff olunaraq azadlığa ıxır. Amma bu azadlıq İranın istelaya məruz qalma siyasətində ox da byk dəyişikliyin varlığı demək deyildi. Daxili və xarıcı siyasətin yarıtmaz quruluşu İranı tam xarici dvlətlərin təsiri altına qoymaqla yanaşı dini dəyərlərin də kənar qvvələrin əli ilə alaldıcı hala gətirilməsi hər bir inanclı n narahatedici hal idi. Xsusi olaraq ruhi və cismi İlahi inancla qaynayan Seyid Nəvvab Səfəvi btn bunların acı nəticələrini gz nnə alaraq xalq ktlələri, inanclı kəsimlə grşərək dini dəyərlərin qorunmasi istiqamətində onlarla danışıqlar aparır. Xsusi olaraq Hseyn Elanın zamanında aparılan Qərbynl siyasət İran daxilində dini inanclıları ən ətin vəziyyətə salır. Bu ətin vəziyyəti aradan qaldırmağa tək ıxış yolu grən Mzəffər Zlqədr 1950-ci il noyabırın 25 də Seyid Mustafa Kaşanının əza məclisinə gələn Hsey Elana məclisi tərk edən zaman atəş aır. Amma cəhdi boşa ıxır və Mzəffər Zlqədr həbs olunur . 1951-ci ilin dekabrında Hseyn Elana olunan sui-qəsdə grə Seyid Nəvvab Səfəvi, Xəlil Təhmasib, İslam Fədailər Hərakatının fəal zv Əbdlhseyn Vahidi və digər İslam fədailəri həbs olunurlar. Məhkəmə Əbdlhseyn Vahidi və Xəlil Təhmasibə lm hkm oxuyur və onlar gllələnərək qətlə yetirilirlər. Seyid Nəvvab Səfəvinin həbsi və istintaq dvr uzanınca onun əleyhinə də kifayət qədər məlumat toplanmağa başlayır. Bu illərdə baş verən qətllər, ktlənin haqqını tələb etmək n etiraza qalxması və sair kimi hadisələr Seyid Nəvvabın cinaət işinin davamı kimi işinə daxil edilir. Dvrn irtica şah qvvəsi Seyid Nəvvabın azad olacağı halda lkəni onun n bir məzar edəcəyi ona aydın idi. Buna grə də he bir vəchlə Seyid Nəvvab azadlığa ıxarıla bilməzdi. Elə bu səbəbə grə 1956-cı ilin 17-yanvarında məhkəmə Seyid Nəvvab Səfəviyə lm hkm ıxarır. Məhkəmə salonunda da ecazkar ıxış edən Seyid Nəvvab Səfəvi son sətirlərini belə mbariz ruhunu he bir qorxu və həyəcan mqabilində təslim etməyəcəyini bildirərək şəhid oldu. Şəhadətindən sonra həyatının son gnndə yazdığı vəsiyyətnaməsi Seyid Nəvvab Səfəvinin insanlığa ynələn ağırışı olaraq bu gn də z aktuallığını qorumaqdadır. Vəsiyyətnaməsində şəhid Səfəvi yazırdı: Rəhman və Rəhim olan Allahın adı ilə. Ey dnyadakı msəlman qardaşlar, Allahın, Məhəmməd və Ali Məhəmmədin (s) sabitqədəm dostları! Dnya bizdən z evirdi və axirət bizə z tutdu. mrmzdən keən fani olan dnya idi. Bizə z tutan tələsərək getdiyimiz isə axirətdir. alışın ki, bu fani kemişin yox, qəti gələcəyin vladı olun. znz o əbədi saraya hazırlayın. Aman azuqənin azlığı və səfərin uzunluğundan! Mqədəs vcudu Allah eşqi və İlahi mərifətlə dolu bir dnya olan Əmirəlmminin (ə) şəxsiyyətini azca dərk etmək n bir dnya mərifət lazımdır. Dnya əziz əmoğlusundan (s) sonra onun kimisini grmədi və grməyəcək. Azuqənin azlığı və yolun uzunluğundan nalə əkirdi. Oyanın bu dovşan yuxusundan! Dnyanın sınaq oyununa aldanıb irkaba batmaqdan əkinin. Byk Peyğəmbərlərin, Məhmməd və ali Məhəmmədin (s) yolu ilə Allaha və axirət dnyasına doğru alışan mhkəm dəlilləri, Allahın pak ayələrini, dnyanın nurlu həqiqətlərini unutmayın. Ey kaş Allah istəməsin ki, mən və siz zərərə dşənlərdən, qiyamətin bədbəxtlərindən, cəhənnəm əshabı zmrəsindən olaq. Dnyanın asan və təri məşəqqətinə dzə bilməyən, kiik bir msibətlə rastlaşanda zn itirib aciz qalan sən z zəif və kvrək cismini qəhhar Allahın od və suyundan şlələnən atəşə necə hazırlayırsan? Təəccbldr ki, dnya labaratoriyasına srətlə girib-ıxan, qara tor mexanizmin də z ixtiraısının qanunlarına tabe olduğunu bilən zəif insan varlıq aləmini yaradanın qanunlarına, Onun əziz nmayəndəsi İslam Peyğəmbəri Muhəmmədə (s) diqqətsiz qalıb, z dşncə və həyat mhitini buxovlayaraq, zn Allahın qəzəb alovunu şlələndirən cəhalət və şəhvət atəşində yandırır! Onlar heyvan kimi, hətta ondan da azğındırlar Ey qardaşlar! Siz xəbərdarlığı başa atdırmaq, Allahın razılığını qazanmaq, Ona itaət, Allahın hzurunda bəraət qazanmaq n haqqı deyin, təbliğ edin, bu biarələri sabahın arəsizliyindən xəbərdar edin. Onları qorxudun. Onların gnah və tğyanlarına etirazınızı bildirin. Ya doğru yolu qəbul edərlər, ya da kafir olarlar. Allah onların itaətinə mhtac deyil, onların gnahları Allahın hkumətinə zərər vurmaz. Onun cəhənnəmi genişdir. Daha ox azğın və gnahkar varmı?-soruşar. Dnyanın pu fəlsəfələri, əlvan grntləri, rəzil qdrətləri, aldadıcı libasları orada he olar, dərdə dərman olmaz, he nəyə yaramaz. Aman bu uzun ayrılıqdan! Qardaşlar! Mən grdm və ağlı olan hər kəs grd ki, Allaha məhəbbət btn məhəbbətlərdən şirindir, Ona itaət şeytan və nəfsə itaətdən əzizdir...