اسلام تايمز 26 خرداد 1398 ساعت 11:45 https://www.islamtimes.org/fa/article/799803/شانگهای-سنگر-شرق-برابر-جنگ-تجاری-آمریکا -------------------------------------------------- برگزاری نوزدهمین نشست سران شانگهای در بیشکک ازبکستان عنوان : شانگهای سنگر شرق در برابر جنگ تجاری آمریکا -------------------------------------------------- اسلام تایمز: سازمان شانگهای که ابتدا بر مبنای کاهش نظامیان در مناطق مرزی کشورهای عضو شکل گرفت پس از گذشت 20 سال از عمر خود باعث تقویت مشارکت چین و روسیه شده است به صورتی که دو کشور این روابط را مشارکت استراتژیک (strategic partnership) می‌دانند. متن : اجلاس سازمان همکاری شانگهای روز جمعه با حضور سران ۱۱ کشور در بیشکک پایتخت قرقیزستان آغاز به کار کرد. علاوه بر روسای جمهور چین و روسیه رئیس جمهور ایران نیز در این نشست شرکت کرده است. در شرایطی که جنگ تجاری چین و آمریکا ابعاد شدیدتری به خود گرفته و تنش ها در منطقه در سطح بالایی قرار دارد، چگونگی نقش آفرینی و میزان تاثیرگذاری این سازمان بر معادلات منطقه ای و جهانی پرسشی است که می توان آن را به بحث و بررسی گذاشت بویژه اینکه ایران در دوران تحریم ها توجه ویژه ای به این سازمان معطوف کرده است و بنابر اعلام موضوعات نشست بیشکک بررسی عضویت ایران یکی از مباحث اصلی خواهد بود. سازمان شانگهای سازمان همکاری شانگهای(SCO) در سال 2001 میلادی با عضویت شش کشور روسیه، چین، قزاقستان، قرقیزستان، تاجیکستان و ازبکستان تاسیس شد.با عضویت پاکستان و هند در سال 2017 اکنون این سازمان 8 عضو و چندین عضوناظر ازایران، مغولستان ، افغانستان و بلاروس دارد. ایران از اولین کشورهایی ست که بعد از مغولستان به عضویت ناظر این سازمان در آمد و درخواست عضویت رسمی خود را به این سازمان ارائه داد.سازمان شانگهای یک چهارم کل خشکی های زمین و 40 درصد جمعیت جهان را به خود اختصاص داده به طوری که بزرگترین سازمان منطقه ای جهان محسوب می شود. همکاری امنیتی در شانگهای چین و روسیه دو قدرت منطقه ای و دو عضو دائم شورای امنیت هستند که ایالات متحده نزدیک شدن این دو کشور مهم را بزرگترین تهدید علیه خود میداند.سازمان شانگهای که ابتدا بر مبنای کاهش نظامیان در مناطق مرزی کشورهای عضو شکل گرفت پس از گذشت 20 سال از عمر خود باعث تقویت مشارکت چین و روسیه شده است به صورتی که دو کشور این روابط را مشارکت استراتژیک(strategic partnership) میدانند. همکاری امنیتی چین و روسیه به عنوان دو ستون مهم شانگهای به همکاری امنیتی با دیگر اعضا تسری پیدا کرد. این مساله باعث موازنه نرم آمریکا شده است. بیانیه 2004 سازمان شانگهای مبنی بر خروج آمریکا ازآسیای مرکزی موید این مساله بود؛ در سال 2005 عملیات مشترک المنافع به عنوان بزرگترین عملیات نظامی مشترک بین اعضا انجام شد، دراین سال بود که آمریکا ناچار شد پایگاه نظامی خان آباد ازبکستان را ترک کند. پس از آنکه ترامپ در سال 2017 چین و روسیه را دو تهدید راهبردی آمریکا معرفی نماید، روابط امنیتی چین و و روسیه گسترش بیشتری پیدا کرد به گونه ای که فقط در سال جاری چین بیش از 13 میلیارد تجهیزات استراتژیک نظامی مثل سامانه موشکی اس 400 و جنگنده های سوخو 35 خریداری نمود. همچنین بزرگترین مانور نظامی چین و روسیه در 37 سال اخیر به عنوان مانور ولادی وستک 2018 شهریور سال گذشته انجام شد. این الگوهای امنیتی دو عضو مهم باعث شده تا همکاری منطقه ای در مبارزه با تروریسم خارج از تعریف آمریکا در میان اعضای شانگهای تقویت شودبه خصوص آنکه نگرانی چین، روسیه، هندو کشورهای آسیای مرکزی در مورد افغانستان به دلیل قرابت جغرافیایی، متفاوت از نوع نگاه آمریکاست. تا سال 2018 ، 13 آموزش نظامی دوجانبه و چندجانبه ضد تروریسم و 15 تمرین و اقدامات مقابله ای بین اعضا انجام شده است. نقش شانگهای در جنگ تجاری رتبه اول تولید ومصرف انرژی در جهان بین کشورهای عضو شانگهای جهان قرار دارد و یک سوم تولید ناخالص داخلی جهان را به خوداختصاص داده اند تا پایان سال 2011، ذخایر طلای و ارز شش کشور عضوشانگهای بیش از 3.6 (سه وش)تریلیون دلار بود و حجم تجارت آنها دراین سال به نزدیک 5 تریلیون دلار رسید که نسبت به سال قبل 25.1 درصد افزایش یافته است. در سال 2016، سران کشورهای عضو SCO لیستی از اقدامات برای ادامه توسعه فعالیت های اقتصادی را تصویب کردند که یک سند راهنما برای همکاری های اقتصادی شامل 38 اقدام و پروژه برای همکاری در هفت حوزه از جمله تجارت و سرمایه گذاری، امور مالی، کشاورزی، علم، فن آوری و اطلاعات، حفاظت از محیط زیست و زیرساخت های حمل و نقل را در برمیگیرد. این افزایش فعالیتها در زیر ساختهای اقتصادی باعث شد در آستانه جنگ تجاری ، تجارت چین با اعضای دیگر در سال 2017 به رکورد 217.6 میلیارد دلار،رسید که نسبت به سال قبل 19 درصد افزایش یافت. پس از عصویت هند تجارت دوطرفه بین چین و هند نیز به 84.4 میلیارد دلار رسید که در مقایسه با سال گذشته 20.3 درصد رشد داشته است. سرمایه گذاری واقعی چین در هند به مجموعی از 8 میلیارد دلار رسیده است که چین را به بزرگترین شریک تجاری هند تبدیل می کند. اواخر سال 2017 آندره دنیسوف سفیر روسیه در چین اظهار نمود مبادلات تجاری چین و روسیه با افزایش 27 درصدی در سال 2018 به 97 میلیارد و 200 میلیون رسیده و پیش بینی میشود در سال 2019 به 200 میلیارد دلار برسد. با توجه به اینکه حجم مبادلات تجاری چین و آمریکا 500 میلیارد دلار است و تاکنون بیش از 200 میلیارد دلار آن مشمول تعرفه شده است عملا روابط تجاری دو طرف به 300 میلیارد دلار کاهش می یابد، در مقابل با توجه به سهولت تجارت اعضای شانگهای و امکان تجارت زمینی و ریلی وافزایش حجم مبادلات تجاری چین به بیش از 200میلیارد دلار بااعضای شانگهای ، حوزه جغرافیایی شانگهای در حال برابری با آمریکا درتجارت خارجی چین است. ایران و شانگهای مساله مواد مخدر و مقابله با سه شر تروریسم ، تجزیه طلبی و افراطی گری از اهدا ف اصلی شانگهای است، تجربه موفق ایران در این چهار مساله وقرارگرفتن بین کشورهایی عضو SCO و کشورهایی که گروههای تروریستی در آنجا رشد و نمویافته اند مثل افغانستان، عراق و سوریه ، باعث می شود ایران یکی از مطلوب ترین گزینه ها برای اعضای شانگهای در مبارزه با تروریسم باشد. "ولادیمیر نوروف" دبیر کل شانگهای در یک کنفرانس خبری در پکن گفت پاسخ مؤثر به چالش ها در زمینه ثبات و امنیت امکان پذیر است تا به طور مؤثری همکاری های اقتصادی و انسان دوستانه را در فضای سازمان همکاری شانگهای تنها از طریق تلاش های مشترک در سطح منطقه ارتقا بخشیم و ما رویکردهای بسیار مشابهی با ایران در بسیاری از زمینه ها داریم. ایران 10 درصد منابع نفتی و 17 درصد منابع گازی جهان را در اختیار دارد و در بیضی ژئواکونومیکی قرار گرفته که با دوهزار خط ساحلی در جنوب ،آسیای مرکزی را به خلیج فارس متصل میکند. اقدامات منفی ترامپ علیه اقتصادهای دیگر از جمله تضعیف اقتصاد متحدان خود افزایش یافته است ، از طرف دیگر مخالفت ایران با نفوذ آمریکا در آسیای مرکزی در راستای سیاست اصلی سازمان شانگهای قرار دارد، بنابراین اهمیت حضور ایران در بعد امنیتی و اقتصادی در شرایط کنونی بیش از پیش افزایش یافته است.با توجه به همزمانی پنجمین نشست کنفرانس تعامل و اعتمادسازی آسیا سیکا در دوشنبه پایتخت تاجیکستان، نوزدهمین نشست سالانه شانگهای فرصتی برای تقویت نگاه به شرق ایران و خنثی سازی اقدامات آمریکا در انزوای بین المللی تهران است.