Islam Times 19 Aug 2011 042011000000Fri, 19 Aug 2011 04:54:37 -0400 4:54 https://www.islamtimes.org/az/news/93004/dolların-süqutu-labüddür -------------------------------------------------- Title : Dolların süqutu labüddür -------------------------------------------------- IslamTimes - ABŞ siyasətçiləri bu məsələni gündəmə çıxarmaqdan çəkinirlər Text : I Dunya Mharibəsində borcu olmayan və qızıl ehtiyatına malik ABŞ z dollarını dnya səviyyəsində dvriyyəyə ıxara bildi. Mharibə qurtaran kimi Uoll-stritdəki maliyyə birjası dnya maliyyə sisteminin nəbzinə evrildi. 1933-c ildə Ruzveltin bhrandan qurtulmaq n irəli srdy yeni kursu nəticəsində ABŞ dolları ingilis funt-sterlinqini beynəlxalq maliyyə sistemindən vurub ıxardı. Amerikanın dnya bankiri kimi aparıcı rolu prezident Riard Niksonun dvrnədək davam etdi. R.Nikson dvrndə aydın oldu ki, lkənin gc təkcə qızıl ehtiyatı ilə llmr. Beləliklə, dollar qızıl ehtiyatından ayrılıb il ərzində istehsal olunan məhsulun ktləsinə bağlanıldı. Artıq dolların arxasında qızıl ehtiyatı deyil, ABŞ-ın iqtisadi gc və neft zərində monopoliyası dururdu. 1986-87-ci illərə qədər ABŞ dnyanın aparıcı kreditor lkəsi idi. Sonrakı 20 il ərzində isə, ABŞ-ın milli borcu, il ərzində artıb azalaraq 3 trilyon dollar civarında həddə atdı. 90-cı ildən etibarən ABŞ Asiyadan daha ox kapital idxal etməyə başladı. 2000-ci ildə in ABŞ-ın əsas borc maliyyəisinə evrildi. ABŞ Federal Ehtiyat sistemi bunun sayəsində ox az faiz stavkaları edirdi ki, bunun nəticəsində ABŞ-ın borcu ona borclu olan lkələrlə nisbətdə bir-birini tarazlaşdırırdı. Hal-hazırda ABŞ byk bir borc dərəsinin dibindədir. ABŞ Konqresi ox gzəl bilir ki, bu rəqəmlər nə deməkdir. Lakin konqres zvləri məsələnin dərinliyinə getmək istəmirlər. Adətən konqress prezidentdən lkənin qarşıdakı 5 illik mddətinə maliyyə proqnozunu tələb edir. İndi isə bir ilə aid proqnoz da yetərli sayılır. ABŞ siyasətiləri bu məsələni gndəmə ıxarmaqdan əkinirlər. nki bunun nəticəsində başlaya biləcək təşviş dnya birjalarını tamamilə iflic edə bilər.